जल्द शुरू हो रहा है। अभी हम ऑर्डर नहीं ले रहे हैं। आप साइट देख सकते हैं; शुरुआत के लिए निःशुल्क दैनिक पंचांग देखें. Kael Tripton Ltd, Anthropic के Claude Startups प्रोग्राम का सदस्य है।

शनिवार, 17 अक्टूबर 2026
English·न्यूज़लेटर·खाता
दिव्य पंचांगम्DivyaPanchangamपंचांग, मुहूर्त, मंदिर और हिंदू जगत — हर सुबह, हर शहर

व्रत और उपवास · Pradosh Vrat

प्रदोष व्रत

अगली तिथि शनिवार, 24 अक्टूबर 2026 · त्रयोदशी तक 08:07 UTC

कबहर पक्ष की त्रयोदशी, प्रदोष काल (सूर्यास्त ±1 घंटा 30 मिनट)
देवताशिव
विधिसंध्या तक उपवास; प्रदोष काल में शिव पूजा

प्रदोष व्रत 2026 की तिथियाँ

पौष शुक्ल
गुरुवार, 1 जनवरी 2026त्रयोदशी तक 16:52 UTC
माघ कृष्ण
शुक्रवार, 16 जनवरी 2026त्रयोदशी तक 16:52 UTC
माघ शुक्ल
शनिवार, 31 जनवरी 2026त्रयोदशी तक 02:56 UTC
फाल्गुन कृष्ण
रविवार, 15 फ़रवरी 2026त्रयोदशी तक 11:35 UTC
फाल्गुन शुक्ल
रविवार, 1 मार्च 2026त्रयोदशी तक 13:39 UTC
चैत्र कृष्ण
मंगलवार, 17 मार्च 2026त्रयोदशी तक 03:53 UTC
चैत्र शुक्ल
मंगलवार, 31 मार्च 2026त्रयोदशी तक 01:26 UTC
वैशाख कृष्ण
बुधवार, 15 अप्रैल 2026त्रयोदशी तक 17:01 UTC
वैशाख शुक्ल
बुधवार, 29 अप्रैल 2026त्रयोदशी तक 14:22 UTC
ज्येष्ठ कृष्ण
शुक्रवार, 15 मई 2026त्रयोदशी तक 03:01 UTC
ज्येष्ठ शुक्ल
शुक्रवार, 29 मई 2026त्रयोदशी तक 04:21 UTC
आषाढ़ कृष्ण
शनिवार, 13 जून 2026त्रयोदशी तक 10:38 UTC
ज्येष्ठ शुक्ल
शनिवार, 27 जून 2026त्रयोदशी तक 19:13 UTC
आषाढ़ कृष्ण
रविवार, 12 जुलाई 2026त्रयोदशी तक 17:00 UTC
आषाढ़ शुक्ल
सोमवार, 27 जुलाई 2026त्रयोदशी तक 10:45 UTC
श्रावण कृष्ण
मंगलवार, 11 अगस्त 2026चतुर्दशी तक 20:23 UTC
श्रावण शुक्ल
बुधवार, 26 अगस्त 2026त्रयोदशी तक 02:29 UTC
भाद्रपद कृष्ण
बुधवार, 9 सितंबर 2026त्रयोदशी तक 07:01 UTC
भाद्रपद शुक्ल
गुरुवार, 24 सितंबर 2026त्रयोदशी तक 17:48 UTC
आश्विन कृष्ण
गुरुवार, 8 अक्टूबर 2026त्रयोदशी तक 16:46 UTC
आश्विन शुक्ल
शनिवार, 24 अक्टूबर 2026त्रयोदशी तक 08:07 UTC
कार्तिक कृष्ण
शनिवार, 7 नवंबर 2026त्रयोदशी तक 05:18 UTC
कार्तिक शुक्ल
रविवार, 22 नवंबर 2026त्रयोदशी तक 21:07 UTC
मार्गशीर्ष कृष्ण
रविवार, 6 दिसंबर 2026त्रयोदशी तक 20:52 UTC
मार्गशीर्ष शुक्ल
मंगलवार, 22 दिसंबर 2026त्रयोदशी तक 08:54 UTC

स्विस एफेमेरिस (लाहिरी) से नई दिल्ली के सूर्योदय के लिए गणना। दूसरे शहरों में, और अमांत व पूर्णिमांत पंचांगों में, तारीख़ एक दिन बदल सकती है।

महत्व

प्रदोष व्रत भगवान शिव को समर्पित है। यह प्रत्येक पक्ष की त्रयोदशी तिथि को, प्रदोष काल में रखा जाता है। प्रदोष काल सूर्यास्त के आसपास का समय माना जाता है — सामान्यतः सूर्यास्त से लगभग डेढ़ घंटा पहले और लगभग डेढ़ घंटा बाद तक। इसी संधि-काल में शिव की पूजा का विधान है।

परंपरा में प्रदोष व्रत को शिव की कृपा, संकल्प-शुद्धि और मन की स्थिरता से जोड़कर देखा जाता है। यह व्रत उपवास, जप और पूजा के माध्यम से साधक को दिनचर्या में अनुशासन और स्मरण बनाए रखने में सहायक माना गया है। यहाँ यह स्पष्ट करना उचित है कि यह विवरण परंपरागत मान्यताओं पर आधारित है; किसी व्यक्ति विशेष के जीवन में किसी विशेष फल का दावा या आश्वासन इस लेख का उद्देश्य नहीं है।

प्रदोष व्रत कौन रखता है — इसमें कोई कठोर नियम नहीं कि केवल एक वर्ग ही इसे कर सकता है। सामान्यतः वे श्रद्धालु इसे रखते हैं जो शिव-उपासना में रुचि रखते हैं और जिनकी दिनचर्या उपवास तथा सायंकालीन पूजा के अनुकूल हो। घर-गृहस्थी वाले, विद्यार्थी और वृद्ध — सभी अपनी शारीरिक स्थिति और सुविधा के अनुसार इसे अपना सकते हैं। उत्तर और दक्षिण भारत, तथा स्मार्त और वैष्णव परंपराओं में तिथि-गणना (अमांत/पूर्णिमांत) और विधि-विवरण में कुछ भिन्नताएँ देखने को मिलती हैं; इसलिए अपने क्षेत्र और कुल-परंपरा के अनुसार पंचांग देखकर निर्णय लेना उचित रहता है।

व्रत विधि — चरण दर चरण

नीचे दी गई विधि सामान्य परंपरा का सरल रूप है। विस्तृत या विशिष्ट विधान के लिए अपने पुरोहित या किसी योग्य ज्योतिषी से परामर्श करें।

यह व्रत श्रद्धा और नियमितता पर आधारित है। इसे किसी दबाव या भय से नहीं, बल्कि शांत मन से किया जाना चाहिए।

क्या खाएँ और क्या टालें

उपवास के दिन भोजन को लेकर परंपराएँ अलग-अलग हैं, पर कुछ सामान्य बातें सभी में मिलती हैं।

यदि आपको कोई स्वास्थ्य संबंधी स्थ

प्रदोष व्रत 2027 की तिथियाँ

पौष कृष्ण
मंगलवार, 5 जनवरी 2027त्रयोदशी तक 15:10 UTC
पौष शुक्ल
बुधवार, 20 जनवरी 2027त्रयोदशी तक 19:42 UTC
माघ कृष्ण
गुरुवार, 4 फ़रवरी 2027त्रयोदशी तक 11:01 UTC
माघ शुक्ल
शुक्रवार, 19 फ़रवरी 2027त्रयोदशी तक 05:44 UTC
फाल्गुन कृष्ण
शनिवार, 6 मार्च 2027त्रयोदशी तक 06:34 UTC
फाल्गुन शुक्ल
शनिवार, 20 मार्च 2027त्रयोदशी तक 15:15 UTC
चैत्र कृष्ण
रविवार, 4 अप्रैल 2027त्रयोदशी तक 23:53 UTC
चैत्र शुक्ल
सोमवार, 19 अप्रैल 2027त्रयोदशी तक 00:38 UTC
वैशाख कृष्ण
मंगलवार, 4 मई 2027त्रयोदशी तक 14:01 UTC
वैशाख शुक्ल
मंगलवार, 18 मई 2027त्रयोदशी तक 10:34 UTC
ज्येष्ठ कृष्ण
गुरुवार, 3 जून 2027त्रयोदशी तक 01:05 UTC
ज्येष्ठ शुक्ल
बुधवार, 16 जून 2027त्रयोदशी तक 21:50 UTC
आषाढ़ कृष्ण
शुक्रवार, 2 जुलाई 2027त्रयोदशी तक 09:53 UTC
आषाढ़ शुक्ल
शुक्रवार, 16 जुलाई 2027त्रयोदशी तक 11:05 UTC
श्रावण कृष्ण
शनिवार, 31 जुलाई 2027त्रयोदशी तक 17:28 UTC
श्रावण शुक्ल
शनिवार, 14 अगस्त 2027त्रयोदशी तक 02:24 UTC
भाद्रपद कृष्ण
सोमवार, 30 अगस्त 2027त्रयोदशी तक 00:43 UTC
भाद्रपद शुक्ल
सोमवार, 13 सितंबर 2027त्रयोदशी तक 19:10 UTC
आश्विन कृष्ण
मंगलवार, 28 सितंबर 2027त्रयोदशी तक 08:25 UTC
आश्विन शुक्ल
बुधवार, 13 अक्टूबर 2027त्रयोदशी तक 12:18 UTC
कार्तिक कृष्ण
बुधवार, 27 अक्टूबर 2027त्रयोदशी तक 17:20 UTC
कार्तिक शुक्ल
शुक्रवार, 12 नवंबर 2027त्रयोदशी तक 04:51 UTC
मार्गशीर्ष कृष्ण
शुक्रवार, 26 नवंबर 2027त्रयोदशी तक 04:18 UTC
मार्गशीर्ष शुक्ल
शनिवार, 11 दिसंबर 2027त्रयोदशी तक 20:13 UTC
पौष कृष्ण
शनिवार, 25 दिसंबर 2027त्रयोदशी तक 18:02 UTC

प्रदोष व्रत 2028 की तिथियाँ

पौष शुक्ल
सोमवार, 10 जनवरी 2028त्रयोदशी तक 10:06 UTC
माघ कृष्ण
सोमवार, 24 जनवरी 2028त्रयोदशी तक 10:39 UTC
माघ शुक्ल
मंगलवार, 8 फ़रवरी 2028त्रयोदशी तक 22:16 UTC
फाल्गुन कृष्ण
बुधवार, 23 फ़रवरी 2028त्रयोदशी तक 05:14 UTC
फाल्गुन शुक्ल
गुरुवार, 9 मार्च 2028त्रयोदशी तक 08:32 UTC
चैत्र कृष्ण
गुरुवार, 23 मार्च 2028त्रयोदशी तक 00:03 UTC
चैत्र शुक्ल
शुक्रवार, 7 अप्रैल 2028त्रयोदशी तक 17:03 UTC
वैशाख कृष्ण
शनिवार, 22 अप्रैल 2028त्रयोदशी तक 17:26 UTC
वैशाख शुक्ल
रविवार, 7 मई 2028त्रयोदशी तक 00:36 UTC
ज्येष्ठ कृष्ण
सोमवार, 22 मई 2028त्रयोदशी तक 08:32 UTC
ज्येष्ठ शुक्ल
सोमवार, 5 जून 2028त्रयोदशी तक 08:19 UTC
आषाढ़ कृष्ण
मंगलवार, 20 जून 2028त्रयोदशी तक 21:18 UTC
आषाढ़ शुक्ल
मंगलवार, 4 जुलाई 2028त्रयोदशी तक 17:27 UTC
श्रावण कृष्ण
गुरुवार, 20 जुलाई 2028त्रयोदशी तक 08:07 UTC
श्रावण शुक्ल
गुरुवार, 3 अगस्त 2028त्रयोदशी तक 04:55 UTC
भाद्रपद कृष्ण
शुक्रवार, 18 अगस्त 2028त्रयोदशी तक 17:30 UTC
भाद्रपद शुक्ल
शुक्रवार, 1 सितंबर 2028त्रयोदशी तक 19:05 UTC
आश्विन कृष्ण
रविवार, 17 सितंबर 2028त्रयोदशी तक 02:00 UTC
आश्विन शुक्ल
रविवार, 1 अक्टूबर 2028त्रयोदशी तक 11:35 UTC
कार्तिक कृष्ण
सोमवार, 16 अक्टूबर 2028त्रयोदशी तक 10:15 UTC
कार्तिक शुक्ल
मंगलवार, 31 अक्टूबर 2028त्रयोदशी तक 05:38 UTC
मार्गशीर्ष कृष्ण
मंगलवार, 14 नवंबर 2028त्रयोदशी तक 19:05 UTC
मार्गशीर्ष शुक्ल
बुधवार, 29 नवंबर 2028त्रयोदशी तक 00:12 UTC
पौष कृष्ण
गुरुवार, 14 दिसंबर 2028त्रयोदशी तक 05:20 UTC
पौष शुक्ल
शुक्रवार, 29 दिसंबर 2028त्रयोदशी तक 18:07 UTC

प्रश्न

प्रदोष व्रत 2026 में कब है?

प्रदोष व्रत अगली बार शनिवार, 24 अक्टूबर 2026 (त्रयोदशी तक 08:07 UTC) को है; गणना नई दिल्ली के सूर्योदय के लिए।

अगला प्रदोष व्रत कब है?

इस वर्ष और अगले दो वर्षों की तिथियाँ पंचांग से गणना करके इसी पृष्ठ पर दी गई हैं।

प्रदोष व्रत कैसे रखा जाता है?

संध्या तक उपवास; प्रदोष काल में शिव पूजा।

व्रत और उपवास में और